น้ำปรุง
เป็นเครื่องหอมไทยที่ใช้ในงานมงคลต่าง ๆ เป็นสัญลักษณ์ของความละเอียด และประณีตในวัฒนธรรมไทยที่มีมายาวนาน ![]()
![]()
.
ตั้งแต่สมัยโบราณ ในวังหลวงน้ำปรุงถูกนำมาใช้เพื่ออบพระภูษา และใช้ในน้ำสรงพระพุทธรูป รวมไปถึงกลิ่นหอมของเครื่องนอนที่ทำให้หอมติดตลอดคืน ![]()
นอกจากนี้ยังมีความสำคัญในการเสริมมงคลและความสง่างามให้กับชีวิต
.
น้ำปรุง
ที่เรารู้จักกันในปัจจุบันมีสีเขียวที่สดใส ซึ่งมาจากการสกัดใบไม้ที่มีในธรรมชาติ พร้อมกลิ่นหอมที่ได้จากดอกไม้ไทย เช่น ดอกมะลิ, ดอกแก้ว, ดอกปีบ, ดอกชมนาด
, และดอกสายหยุด
รวมถึงสมุนไพรไทย อย่างผิวมะกรูดและใบเตย ที่ช่วยเติมเต็มความหอมให้สมบูรณ์แบบ ![]()
การปรุงน้ำปรุงจะต้องมีสูตรที่พิเศษให้กลิ่นมีความกลมกลืนกันอย่างลงตัว และสูตรนี้จะมีความแตกต่างกันไปตามตำรับของแต่ละวังหรือแต่ละตระกูล ![]()
.
ในช่วงปลายรัชกาลที่ 4 น้ำปรุงเริ่มได้รับการพัฒนาและได้รับความนิยมมากขึ้น จากเดิมที่เป็นเครื่องหอมไทยที่ใช้ดอกไม้ไทยและสมุนไพรเป็นส่วนผสมหลัก ![]()
การนำเครื่องหอมจากฝรั่งเข้ามาผสมกับน้ำปรุงไทยทำให้เครื่องหอมในวังหลวงมีความหรูหรามากยิ่งขึ้น ![]()
จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของความสูงส่งและฐานะทางสังคมที่มีเกียรติ
.
น้ำหอมฝรั่งในยุคนี้ ผลิตจากแอลกอฮอล์ ซึ่งช่วยให้กลิ่นหอมติดทนนานมากยิ่งขึ้น
ทำให้ได้รับความนิยมในสังคมชนชั้นสูง กลายเป็นสัญลักษณ์ของความสง่างาม และเป็นเครื่องบ่งชี้ถึงฐานะที่สูงส่งของผู้ใช้ ![]()
.
น้ำปรุงสูตร “ตำรับเจ้าจอมมารดาแพ”
ในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นหนึ่งในน้ำหอมที่หรูหราในยุคนั้น
การผสมผสานแอลกอฮอล์และกลิ่นหอมจากดอกไม้และสมุนไพรไทยที่หอมหวาน เช่น ดอกมะลิ, ดอกแก้ว, ดอกปีบ, และใบเนียม ทำให้กลิ่นหอมนี้มีเอกลักษณ์โดดเด่น ![]()
กลิ่นใบเนียมที่หอมแรงและติดทนได้กลายเป็นที่ชื่นชอบของสาวชาววังในสมัยนั้น ![]()
.
น้ำปรุงสูตรนี้ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงความเป็นผู้นำแฟชั่นของเจ้าจอมมารดาแพ ที่นิยมการใช้กลิ่นหอมสดชื่นไม่เหมือนใคร แต่ยังเป็นเครื่องหอมที่ผสมผสานความหรูหราของน้ำหอมฝรั่งในยุคที่ประเทศไทยเริ่มเปิดประเทศ ![]()
จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของความทันสมัยและความสง่างามในยุคนั้น ![]()
![]()
.
น้ำปรุงนี้ยังคงได้รับการสืบทอดและยังคงผลิตในปัจจุบันภายใต้แบรนด์ “น้ำอบปรุงเจ้าคุณ” ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการถ่ายทอดจากวงศ์บุญนาค สืบทอดมายาวนาน ![]()
![]()
.
สูตรน้ำปรุงตำรับวังหลวง ![]()
การทำน้ำปรุงสูตรวังหลวงนั้นเริ่มจากการใช้แอลกอฮอล์ 1 ปอนด์ ผสมกับใบเนียม 20 ใบ ที่ถูกสกัดให้ได้กลิ่นหอมสดชื่น ![]()
โดยน้ำมันหอมจากดอกไม้ไทย 4 ชนิดจะถูกผสมรวมกัน ได้แก่
ดอกมะลิ: หอมหวานและสดชื่น
กระดังงา: มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ที่มีความนุ่ม
กุหลาบมอญ: กลิ่นหอมหวานที่ทำให้รู้สึกอบอุ่น
ไฮซิน: มีความหอมที่ละเอียดและยาวนาน
.
เพื่อให้กลิ่นเข้ากันได้อย่างลงตัว จะมีการเติม”ชะมดเช็ด” ซึ่งเป็นสารที่ช่วยทำให้กลิ่นติดทนนานขึ้น แม้ว่าจะมีราคาค่อนข้างสูง แต่ผลลัพธ์ที่ได้คุ้มค่ามาก! ![]()
หากไม่พร้อมใช้งานชะมดเช็ดในตอนเริ่มต้น ก็สามารถใช้มัสแทนได้ ![]()
.
การอบด้วยควันเทียน และ ดอกไม้สด จะช่วยเติมเต็มความหอมให้กับน้ำปรุงได้อย่างสมบูรณ์แบบ เพิ่มมิติของกลิ่นหอมที่ไม่เหมือนใคร ![]()
![]()
.
น้ำปรุงวังหลวงยังคงได้รับความนิยมในปัจจุบัน โดยเฉพาะในงานมงคล เช่น งานแต่งงาน งานบุญ หรือการไหว้บรรพบุรุษ ![]()
โดยกลิ่นหอมที่ได้จากการปรุงน้ำปรุงสูตรนี้ จะช่วยเพิ่มความสง่างามและความศักดิ์สิทธิ์ให้กับงานต่าง ๆ ![]()





