หากพูดถึงยาสามัญประจำบ้าน เชื่อว่าหลายคนน่าจะเคยคุ้นตากับ “ยาเม็ดลี้บ้วนซัว” หรือที่รู้จักกันในชื่อ “ยาตกเบ็ด” หรือ “ยาตาแป๊ะตกเบ็ด” 
ตามตราสัญลักษณ์ที่อยู่บนกล่องยา 
.
โดยเฉพาะคนที่เคยมีอาการปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ หรือแน่นจุกเสียด เพราะเป็นยาจีนที่อยู่คู่บ้านคู่เมืองมานานกว่า 70 ปี
.
กำเนิด “ยาเม็ดลี้บ้วนซัว” จากสงครามโลกสู่ยาสามัญประจำบ้าน
ต้นกำเนิดของยาตัวนี้ย้อนไปในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 
(ประมาณปี พ.ศ. 2486 หรือ ค.ศ. 1943) โดยเริ่มจากธุรกิจครอบครัวเล็ก ๆ ของชาวจีนที่เข้ามาตั้งรกรากในประเทศไทย โดยนายมกลิ้ม แซ่ลี้ และ นางลี้เอี้ยสี ได้ก่อตั้งโรงงานยา “ลี้บ้วนซัว ดิสเปนซารี่ (ห้างเก่า)” ขึ้นที่ถนนกลันตัน เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร
.
“ยาเม็ดลี้บ้วนซัว” ผลิตภายใต้เครื่องหมายการค้า “ตราตกเบ็ด” ซึ่งเป็นที่จดจำของคนไทยมานานกว่า 7 ทศวรรษ โดยเฉพาะสูตรยา “เจียตึ้งอี๊” ซึ่งเป็นสูตรต้นตำรับที่ใช้กันแพร่หลาย 
.
สรรพคุณของยาเม็ดลี้บ้วนซัว
ยาเม็ดลี้บ้วนซัว เป็นยาจีนที่มีสรรพคุณช่วยบรรเทาอาการปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ จุกเสียดแน่นท้อง และขับลม 
นอกจากนี้ บางคนยังใช้บรรเทาอาการปวดฟันได้อีกด้วย 
.
แต่มีหลายคนที่ก็อาจจะตกใจ เมื่อเปิดกล่องมาเจอคำว่า “ของเมียหลวง!” ฉลากสุดจี๊ดนี้เป็นเรื่องจริงหรือเรื่องล้อเล่น 
นี่คือหนึ่งในเรื่องลับ ๆ ที่หลายคนไม่เคยสังเกต ถ้าคุณเคยซื้อยาเม็ดลี้บ้วนซัวมาลองเปิดดูที่ฝาด้านในของกล่องดี ๆ จะพบว่ามีข้อความ “ของเมียหลวง” 
ติดอยู่ ทำให้เกิดคำถามว่า ทำไมต้องระบุแบบนี้ ? แล้วมี “ของเมียน้อย” ด้วยเหรอ 
.
ความลับที่ถูกเปิดเผย ยาตราตกเบ็ดมาจาก 2 โรงงาน
จริง ๆ แล้ว ยาเม็ดลี้บ้วนซัวมีการผลิตจาก 2 โรงงาน ซึ่งเป็นเรื่องที่สืบทอดกันมาในตระกูลของผู้ผลิตยา
โรงงานต้นตำรับ ฉลากจะมีคำว่า “ของเมียหลวง” 
เพื่อบ่งบอกว่าเป็นสูตรต้นตำรับดั้งเดิม มีสีของกล่องที่เข้มกว่า
อีกโรงงาน กล่องมีสีอ่อนกว่าค่อนไปทางสีส้ม 
ไม่มีคำว่า “ของเมียหลวง” บนฉลาก
เรื่องนี้เป็นเรื่องที่ถูกพูดถึงกันมานาน แต่ไม่มีการยืนยันแน่ชัดว่าสูตรของทั้งสองโรงงานแตกต่างกันหรือไม่
.
ยาเม็ดลี้บ้วนซัว ตำนานที่ยังอยู่คู่คนไทย
แม้ว่าจะมีปริศนาเรื่อง “ของเมียหลวง” และ “ของเมียน้อย” แต่สิ่งที่แน่นอน คือ ยาเม็ดลี้บ้วนซัว (ตราตกเบ็ด) ยังคงเป็นยาสามัญประจำบ้านที่หลายครอบครัวไว้วางใจ 
เพราะสรรพคุณที่ใช้ได้ผลจริง ถ้าบ้านใครมียาตัวนี้ ลองเปิดกล่องดูซิว่ามีฉลากแบบใด 
