สังข์มงคล 
เป็นวัตถุมงคลที่มีความศักดิ์สิทธิ์ และมีความหมายลึกซึ้งในวัฒนธรรมไทยและในพิธีกรรมทางศาสนา โดยเฉพาะในศาสนาพุทธและศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ซึ่งสังข์มีบทบาทสำคัญมาแต่โบราณ ความเชื่อเกี่ยวกับสังข์ถือเป็นเรื่องสำคัญในการสร้างสิริมงคล ความอุดมสมบูรณ์ และการปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายออกไปจากชีวิต 
.
สังข์มงคล เป็นวัตถุจากหอยทะเลที่มีลักษณะเป็นเกลียวขด เมื่อมองจากภายนอกจะมีลักษณะคล้ายเขาวงกต โดยสังข์ที่ถือว่ามีความมงคลสูงจะมีลักษณะเป็นเกลียวขวา ซึ่งหายากและมีราคาแพง คนโบราณเชื่อว่าสังข์ที่หมุนขวานั้นจะนำโชคลาภ ความเจริญรุ่งเรือง และเป็นเครื่องรางป้องกันภัย หากถือไว้จะทำให้ชีวิตราบรื่น ปราศจากอุปสรรค
.
ในพิธีกรรมทางศาสนา สังข์มงคลมักถูกใช้เป็นเครื่องรดน้ำพระพุทธมนต์ในงานมงคลสมรส 
งานสืบชะตา และพิธีขอพรต่าง ๆ พิธีที่ใช้สังข์รดน้ำถือว่าเป็นการเสริมความเป็นสิริมงคล เพิ่มพูนบารมีให้แก่ผู้ประกอบพิธี ทั้งยังเป็นการเสริมกำลังใจและขับไล่สิ่งชั่วร้ายออกไป ในพิธีมงคลสมรสของไทย สังข์มีบทบาทสำคัญ โดยเฉพาะในการรดน้ำสังข์ เพื่ออวยพรให้คู่บ่าวสาวมีชีวิตครอบครัวที่สุขสมบูรณ์ การใช้สังข์ในพิธีนี้เป็นสัญลักษณ์ของความรักและความผูกพันที่มั่นคง พร้อมด้วยพรจากผู้ใหญ่และญาติสนิทให้คู่รักมีชีวิตที่สุขสันต์และเจริญรุ่งเรือง
.
สังข์ ยังมีบทบาทสำคัญใน พิธีราชาภิเษกของกษัตริย์ไทย 
โดยถือเป็นสัญลักษณ์ศักดิ์สิทธิ์แห่งอำนาจและบารมี เมื่อใช้สังข์ในพิธีราชาภิเษก จะถือเป็นการให้พรชัยและสิริมงคลแก่กษัตริย์องค์ใหม่ การหลั่งน้ำอภิเษกจากสังข์เป็นการประกอบพิธี เพื่อมอบสิทธิ์ในการปกครองบ้านเมือง และยังเป็นการแสดงถึงการครอบครองสิทธิ์ อำนาจที่ถูกต้องตามธรรมเนียม นอกจากนี้ยังเป็นการแสดงความยินดีและเสริมสร้างความเป็นสิริมงคลให้แก่ราชบัลลังก์ ให้พระมหากษัตริย์ทรงเป็นที่ยอมรับและได้รับความเจริญรุ่งเรืองในราชวงศ์
.
ในศาสนาฮินดู สังข์เป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ประจำองค์ของ พระนารายณ์ หรือ พระวิษณุ ซึ่งทรงถือสังข์เป็นอาวุธที่มีพลังศักดิ์สิทธิ์ในการขับไล่สิ่งชั่วร้ายและป้องกันภัย สังข์นี้มีนามว่า ปัญจชัญยะ เชื่อว่าหากเป่าสังข์จะสามารถสร้างความสะเทือนในโลกทั้งสามและก่อให้เกิดความสงบสุข เพราะเสียงของสังข์สามารถขับไล่สิ่งอัปมงคลและปัดเป่าความชั่วร้าย พระนารายณ์ทรงใช้สังข์ในการอวยพรและปกป้องคุ้มครองผู้ศรัทธาในพระองค์ ความเชื่อที่ว่าสังข์มีพลังอำนาจเช่นนี้จึงถูกนำมาสู่พิธีกรรมของไทยที่มีการใช้สังข์ เพื่อขจัดภัยและปัดเป่าความไม่ดี
.
การรดน้ำจากสังข์ ยังเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์และความโชคดี สังข์ถูกเจาะเพื่อให้น้ำไหลผ่านได้ โดยเมื่อนำน้ำสังข์ประพรมผู้เข้าพิธี จะเชื่อกันว่าสามารถชำระล้างสิ่งที่ไม่ดีและเสริมดวงชะตาให้รุ่งเรือง สังข์จึงถูกใช้ในการสืบชะตาสำหรับผู้ที่ประสบเคราะห์ร้าย หรือในงานพิธีเพื่อขจัดสิ่งไม่ดีออกไป ทั้งยังเป็นการเรียกคืนพลังชีวิตและนำพาความเจริญรุ่งเรืองเข้ามา
