ขันโตก เป็นหนึ่งในเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของภาคเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มชาวล้านนา
.
ขันโตก มีลักษณะเป็นถาด หรือโต๊ะทรงกลมขนาดเล็ก ที่ใช้สำหรับวางอาหาร 
ซึ่งมีขาตั้งยกสูงจากพื้น โดยมักทำจากไม้ที่แกะสลักอย่างสวยงาม ขันโตกไม่เพียงเป็นเครื่องใช้ที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตของชาวล้านนา แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของการต้อนรับและการให้เกียรติแก่แขกผู้มาเยือน 
.
ความเป็นมาของขันโตก มีรากฐานมาจากประเพณีการกินอาหารร่วมกันในครอบครัวหรือชุมชน ชาวล้านนาจะนั่งล้อมรอบขันโตกและรับประทานอาหารอย่างเรียบง่าย ขันโตกมีบทบาทสำคัญในพิธีกรรมและงานเทศกาล เช่น งานบุญหรืองานเฉลิมฉลองต่าง ๆ ซึ่งสะท้อนถึงความสามัคคีและความเคารพต่อประเพณี
.
ประโยชน์ของขันโตก ไม่ได้จำกัดเพียงแค่การใช้วางอาหารเท่านั้น แต่ยังส่งเสริมการนั่งรับประทานอาหารแบบพื้นเมือง ซึ่งมีผลดีต่อสุขภาพ เช่น การนั่งพื้นช่วยให้หลังตรง นอกจากนี้ ขันโตกยังเป็นสัญลักษณ์ของความเรียบง่ายและการเชื่อมต่อกับธรรมชาติ เนื่องจากวัสดุที่ใช้ทำมักเป็นไม้ธรรมชาติ 
.
เมื่อกล่าวถึงขันโตกในบริบทของสินค้าไทย ขันโตกถือเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงกับภูมิปัญญาท้องถิ่นและงานหัตถกรรมไม้ 
ขันโตกที่ผลิตจากช่างฝีมือท้องถิ่นในภาคเหนือของประเทศไทย ถือเป็นสินค้าหัตถกรรมที่มีความโดดเด่นทั้งในด้านความสวยงามและการใช้งาน
.
ปัจจุบัน ขันโตกยังถูกพัฒนาเป็นสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่ม เช่น ขันโตกที่ตกแต่งด้วยลวดลายหรือการลงรักปิดทอง ซึ่งทำให้เป็นของฝากหรือของประดับบ้านที่มีเอกลักษณ์ไทย การผลิตขันโตกเป็นส่วนหนึ่งของโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) ที่ช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่นและรักษามรดกทางวัฒนธรรมของไทยให้คงอยู่ต่อไป
