ผ้าคราม
คือ ผ้าที่ถูกย้อมด้วยสีย้อมธรรมชาติจากต้นคราม ซึ่งมีลักษณะเป็นสีฟ้าหรือน้ำเงินเข้ม การผลิตผ้าครามเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานในประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคอีสาน เช่น จังหวัดสกลนคร และจังหวัดอื่น ๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
.
กระบวนการผลิตผ้าคราม เริ่มจากการนำใบครามมาหมักเพื่อให้ได้สีน้ำเงิน จากนั้นนำผ้ามาจุ่มในน้ำย้อมครามและนำไปตากแดด ทำซ้ำหลายครั้งจนได้สีที่ต้องการ ผ้าครามมีความทนทานและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ยังมีลวดลายที่หลากหลายตามความคิดสร้างสรรค์ของช่างท้องถิ่น มักถูกนำมาใช้ทำเสื้อผ้า กระโปรง ผ้าพันคอ และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ที่มีความเป็นเอกลักษณ์และมีคุณค่าเชิงวัฒนธรรมสูง
.
การผลิตผ้าคราม เริ่มจากการเก็บใบครามสดจากต้น นำมาล้างให้สะอาด จากนั้นใบครามจะถูกนำมาหมักในถังหรือบ่อขนาดใหญ่ ใส่น้ำจนท่วมใบครามแล้วทิ้งไว้ประมาณ 2-3 วัน จนใบครามเริ่มย่อยสลายและน้ำเปลี่ยนเป็นสีเขียวเข้ม
ขั้นต่อมา คือ การกรองเอาเฉพาะน้ำครามที่ได้จากการหมัก แล้วนำมาใส่ในถังหรือบ่อสำหรับการย้อม
.
เมื่อเตรียมผ้าแล้ว ผ้าที่ต้องการย้อมจะถูกนำมาซักล้างให้สะอาด แล้วจุ่มในน้ำคราม
จากนั้นนำขึ้นมาตากแดด
เพื่อให้สีครามซึมเข้าสู่เนื้อผ้า การทำซ้ำกระบวนการนี้หลาย ๆ ครั้งจนได้สีที่ต้องการ หลังจากการย้อมแล้ว ผ้าครามจะถูกนำไปล้างในน้ำเปล่าเพื่อกำจัดน้ำย้อมส่วนเกิน และตากแดดอีกครั้ง การทำซ้ำขั้นตอนนี้จะช่วยให้สีคงทนและไม่หลุดลอกง่าย
.
การใช้ประโยชน์ของผ้าครามมีหลากหลาย ผ้าครามถูกนำมาผลิตเป็นเสื้อผ้า เช่น เสื้อ
กระโปรง
กางเกง
ชุดเดรส ผ้าพันคอ
และผ้าคลุมไหล่ นอกจากนี้ยังสามารถนำมาทำเป็นของใช้ในบ้าน เช่น ผ้าม่าน ผ้าปูโต๊ะ ผ้าคลุมเตียง และปลอกหมอน ผ้าครามยังถูกนำมาทำเป็นของที่ระลึก เช่น ผ้าพันคอ ผ้าเช็ดหน้า กระเป๋าผ้า และตุ๊กตาผ้า อีกทั้งยังสามารถใช้ในงานศิลปะและงานหัตถกรรม การทำผ้าปักและของประดับตกแต่งต่าง ๆ
.
ผ้าครามมีความสวยงามและเป็นเอกลักษณ์ เป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นอีกด้วย

