เขียงไม้มะขาม เป็นอุปกรณ์ครัวที่มีความสำคัญในวัฒนธรรมการทำอาหารของไทย ทำจากไม้มะขาม ซึ่งเป็นไม้เนื้อแข็งที่มีความทนทานสูง มีคุณสมบัติต้านเชื้อแบคทีเรียตามธรรมชาติ เหมาะสำหรับการหั่น สับ และเตรียมอาหารต่าง ๆ โดยเฉพาะอาหารไทย
.
เขียงไม้มะขาม มีน้ำหนักมากช่วยให้มั่นคงขณะใช้งาน และหากดูแลรักษาอย่างดีสามารถใช้งานได้ยาวนานหลายปี การดูแลรักษาทำได้โดยทำความสะอาดหลังใช้งานและทาน้ำมันพืชเป็นครั้งคราว แม้ปัจจุบันจะมีเขียงจากวัสดุอื่นให้เลือกใช้ แต่เขียงไม้มะขามก็ยังคงได้รับความนิยมและถือเป็นอุปกรณ์ที่มีคุณค่าทางวัฒนธรรมในครัวไทย
.
ลักษณะทั่วไปของเขียงไม้มะขาม มักมีรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า หรือวงกลม มีความหนาประมาณ 2-3 นิ้ว น้ำหนักค่อนข้างมากช่วยให้มั่นคงขณะใช้งาน พื้นผิวเรียบแต่ไม่ลื่น บางชิ้นอาจมีร่องรอบขอบเขียงเพื่อรองรับน้ำจากอาหารไม่ให้ไหลลงพื้น
.
การใช้งานเขียงไม้มะขามในครัวไทยมีหลากหลาย ตั้งแต่การหั่นผัก สับเนื้อ ตำน้ำพริก ไปจนถึงการทุบเนื้อสัตว์ เขียงไม้มะขาม สามารถรองรับแรงกระแทกได้ดี โดยไม่แตกหรือบิ่น ความแข็งแรงของเนื้อไม้ช่วยป้องกันการเกิดรอยบากลึกซึ่งอาจเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรีย
ในแง่การดูแลรักษา เขียงไม้มะขามต้องการการดูแลเป็นพิเศษเพื่อยืดอายุการใช้งาน ควรล้างทำความสะอาดด้วยน้ำอุ่นและสบู่อ่อน ๆ หลังใช้งานทุกครั้ง แล้วเช็ดให้แห้งสนิท ไม่ควรแช่น้ำทิ้งไว้เป็นเวลานานเพราะอาจทำให้ไม้บวมและแตกได้ นอกจากนี้ควรทาน้ำมันพืชบนผิวเขียงเป็นประจำเพื่อช่วยรักษาเนื้อไม้และป้องกันการแตกร้าว
.
แม้ปัจจุบันจะมีเขียงจากวัสดุสมัยใหม่ เช่น พลาสติกหรือไม้ไผ่ แต่เขียงไม้มะขามยังคงได้รับความนิยมในครัวไทย ด้วยคุณสมบัติที่เหมาะสมกับการประกอบอาหารไทยและความทนทานที่ยาวนาน ทำให้เขียงไม้มะขาม กลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นในหลายครอบครัว

