พูดชื่อ “ซาวม่าย” คนอาจจะไม่คุ้นหู แต่ถ้าพูดชื่อ “ขนมจีบ” แล้วล่ะก็ต้องร้องอ๋อแน่นอน รู้หรือไม่ว่าขนมจีบแบบที่เราพบเห็นได้ทั่วไปทั้งร้านรถเข็นไปจนถึงชุดติ่มซำในภัตตาคารจีนสุดหรูนี้ มีอายุเก่าแก่กว่า 700 ปีเลยทีเดียว
.
กล่าวกันว่าซาวม่ายเกิดขึ้นในโรงน้ำชาเป็นแผ่นแป้งเกี๊ยวห่อเนื้อแบบหน้าเปิด โดยสามารถสืบสาวร่องรอยไปได้ถึงสมัยราชวงศ์หยวนที่ก่อตั้งขึ้นมาโดยกุบไลข่าน เมื่อราว ๆ 700 ปีก่อน โดยเกิดขึ้นในทางตอนเหนือของจีนแถบเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ก่อนที่จะถอยลงมาทางใต้โดยได้รับความนิยมสูงสุดในกวางตุ้งและฮ่องกง ซึ่งได้กลายเป็นจานหลักในชุดอาหารติ่มซำ อย่างไรก็ดี ในขณะเดียวกันก็มีข้อมูลบางแหล่งที่กล่าวว่าอาจจะเก่าแก่กว่านั้นไปในสมัยราชวงศ์ซ่ง บางก็ว่าอาจจะใหม่กว่านั้นเป็นาชวงศ์หมิงซึ่งจะเกี่ยวโยงกับตำนานเรื่องเล่าหนึ่ง
.
ตำนานเรื่องเล่าดังกล่าวเล่าว่าในช่วงปลายราชวงศ์หมิง มีพี่น้องสองคนเปิดร้านซาลาเปาร่วมกัน ทว่าด้วยส่วนแบ่งที่ได้มามันน้อยนิด ภรรยาของพี่ชายจึงยุยงให้คนพี่ฮุบกิจการเป็นของคนเดียวเพื่อที่จะได้เงินเยอะ ๆ แล้วลดตำแหน่งของน้องชายจากเจ้าของกิจการไปเป็นคนครัวแทน ซึ่งรายได้ของน้องชายก็ลดลงจนไม่พอใช้จึงออกไอเดียว่าจะเอาเศษเนื้อที่เหลือมาห่อแป้งเกี๊ยวบาง ๆ ขายเพื่อหารายได้เสริม โดยทำข้อตกลงกับพี่ชายว่ายอดขายของอาหารชนิดใหม่ที่เขาคิดค้นขึ้นมานี้ให้ตกเป็นของตัวเขาเอง ซึ่งคนพี่ก็ยอม แต่ไป ๆ มา ๆ เจ้าเมนูใหม่ของน้องชายกลับขายดีเป็นเทน้ำเทท่าแทนจนกลายเป็นเมนูหลักของร้านไป (ตำนานไม่บอกว่าหลังจากนั้นแล้วเกิดอะไรขึ้นต่อ)
.
นอกเหนือจากเรื่องเล่าดังกล่าวแล้วก็มีอีกเรื่องเล่าหนึ่งที่น่าสนใจโดยไม่ได้เกี่ยวข้องกับต้นกำเนิดของซาวม่าย แต่เป็นเรื่องราวของร้านซาวม่ายร้านหนึ่งที่เฉียนหลงฮ่องเต้เคยแวะไป ซึ่งรสชาติของซาวม่ายเป็นที่ต้องพระทัยเป็นอย่างมาก เมื่อเสด็จกลบพระราชวังจึงทรงเขียนชื่อร้านให้ใหม่ว่าตั้ง Du yi chu พร้อมกับสั่งทำป้ายร้านไปส่งมให้อีกด้วย ทำให้ซาวม่ายร้านนี้เป็นอีกหนึ่งร้านเก่าแก่ที่ควรค่าแก่การไปชิมถ้าได้ไปเยือนปักกิ่ง
.
อ้างอิง:
https://english.beijing.gov.cn/…/t20231210_3494422.html
https://uchicagobite.com/blog/2021/2/13/food-myth-shumai
https://www.scmp.com/…/origins-siu-mai-how-iconic-dim…
