ศาลเจ้าพ่อหลักเมืองปุงเถ้ากง มรดกแห่งความเชื่อของลุ่มแม่น้ำสะแกกรัง

ชุมชนลุ่มแม่น้ำสะแกกรัง นับว่าเป็นอีกชุมชนสำคัญที่มาการตั้งถิ่นฐานมานานนับร้อยปี โดยชุมชนลุ่มแม่น้ำสะแกกรังนี้เริ่มต้นจากเรือนแพของพ่อค้าชาวจีนที่แต่งงานกับคนในท้องที่ ทำให้เกิดเป็นชุมชนไทยเชื้อสายจีนอีกแห่งหนึ่งขึ้นมา กินอาณาบริเวณพื้นที่ทั้งสองฟากฝั่งของแม่น้ำสะแกกรังทั้งฝั่งตลาดเทศบาลและฝั่งวัดโบสถ์

ด้วยความที่เป็นชุมชนเชื้อสายจีน ทำให้รากของสถาปัตยกรรมเก่าในพื้นที่นี้ล้วนแต่เป็นรอยอารยธรรมแบบจีนที่เข้ามาไม่ว่าจะเป็นอาคารบ้านเรือนบนฝั่ง หรือแม้กระทั่งศาลเจ้าจีนที่ปรากฏกอยู่ในเห็นหลายแห่ง โดยหนึ่งในนั้นเป็นศาลเจ้าที่ติดชื่อว่าเป็น “ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง” ซึ่งเป็นหลักเมืองแบบจีนที่ปรากฏในชุมชนเชื้อสายจีนหลายแห่งในไทย

ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง (ปุงเถ้ากง) เป็นศาลเจ้าหินอย่างศาลเจ้าทั่วไปที่พบเห็นได้ในปัจจุบัน โดยมีอายุมานานนับร้อยปี ทำเลที่ตั้งของศาลเจ้าพ่อหลักเมืองปุงเถ้ากงนี้ตั้งอยู่บนถนนท่าช้าง ซึ่งเป็นถนนที่ในอดีตเป็นที่เดินของช้างลงไปกินน้ำในแม่น้ำสะแกกรัง

จากคำบอกเล่าของคนในพื้นที่ระบุว่าแต่เดิมเป็นศาลเจ้าไม้ ก่อนที่ภายหลังจะมีการบูรณะใหม่ให้เป็นเหมือนกับรูปแบบในปัจจุบัน มีการประดับตกแต่งด้วยแผ่นหินที่เขียนภาพจิตรกรรมสวยงามน่าสนใจ ตลอดจนสร้างเจ้าพ่อหลักเมืองขึ้นมาในรูปลักษณ์ของเทวดาแบบไทยที่สถิตอยู่ในศาลเจ้าแบบจีน และเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของคนในพื้นที่เรื่อยมา โดยปุงเถ้ากงเป็นชื่อที่ชาวจีนเรียก ในขณะที่ศาลเจ้าพ่อหลักเมืองเป็นชื่อที่คนไทยเรียก

โดยปกติที่ศาลเจ้าพ่อหลักเมืองแห่งนี้จะมีประเพณีแห่เจ้าพ่อเจ้าแม่เมืองอุทัยธานีซึ่งจัดเป็นประจำและถือว่าเป็นงานใหญ่อีกงานหนึ่งของจังหวัดอุทัยธานี ซึ่งก็เป็นอีกหนึ่งงานน่าเที่ยวที่อยากให้ทุกคนได้มีโอกาสเดินทางไปยลกัน