คำว่า “ข้าวซอย” ได้อิทธิพลมาจากพม่าที่เรียกข้าวซอยว่า ′เขาสะเว′ (ခေါက်ဆွဲ) แปลว่าก๋วยเตี๋ยว
.
แต่ไม่ว่าจะไทยหรือพม่า ข้าวซอยเป็นอาหารที่เราได้รับอิทธิพลมาจากจีนยูนนานหรือคนไทยเรียกว่าจีนฮ่อ เช่นเดียวกัน
.
ย้อนกลับไปในปลายศตวรรษที่ 19 เกิดการกวาดล้างชาวจีนยูนนาน (จีนฮ่อ) ของกองทัพแมนจูทำให้ชาวจีนฮ่อต้องเดินทางอพยพผ่านแนวสันเขาเชียงรุ่ง เชียงตุง เชียงราย และเชียงใหม่ นอกจากนี้ชาวจีนฮ่อยังมีอาชีพเป็นพ่อค้า ทำให้มีการเดินทางสัญจรและคุ้นเคยเป็นอย่างดีกับเส้นทางการค้าระหว่างตอนใต้ของจีน พม่า ลาวและไทย จากบันทึกของนักสำรวจชาวอังกฤษได้กล่าวว่าเห็นกลุ่มขบวนพ่อค้าจีนฮ่อบรรทุกสินค้าบนหลังม้า วัว ลา รวมแล้วกว่า 200 ตัว
.
และความคุ้นเคยนี้เอง ทำให้ชาวจีนฮ่อได้เข้ามาตั้งรกรากตามแต่ละพื้นที่ และหนึ่งในนั้นคือเมืองเชียงใหม่ จากการอนุญาตของเจ้าของนครเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 2458 โดยได้นำวัฒนธรรมเข้ามาด้วยซึ่งก็คือ “ข้าวซอย” จากนำแป้งข้าวเจ้ามาซอย ตัดเป็นเส้นๆ จึงเรียกว่าข้าวซอย ซึ่งดั้งเดิมมีลักษณะเป็นข้าวซอยน้ำใส จนภายหลังได้นำมาใส่กะทิ พริกแกงให้มีรสหวานมัน เผ็ดนิด ๆ ถูกปากคนไทยมากขึ้น
.
จนกระทั่งสงครามโลกครั้งที่ 2 จีนและไทยอยู่คนละฝักฝ่าย ทำให้ชาวจีนฮ่อที่อยู่ในเชียงใหม่ต้องอพยพไปอยู่ที่ลำปาง ส่งผลธุรกิจข้าวซอยก็มลายหายไปด้วย และถูกรื้อฟื้นขึ้นมาใหม่ในช่วงหลังสงครามกับผู้ชายที่ชื่อ ลุงปัน หรือ ข้าวซอยลุงปัน ผู้ที่พลิกประวัติศาสตร์ข้าวซอยให้กลายเป็นที่รู้จักและโด่งดังจนถึงทุกวันนี้
.
ลุงปัน ซึ่งได้เรียนรู้วิธีการทำข้าวซอยจีนฮ่อดั้งเดิมจนมาเปิดร้านชื่อข้าวซอยลุงปัน ในเมืองเชียงใหม่และพัฒนาสูตรจนเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนใครและไม่มีใครเหมือน ทำให้ข้าวซอยกลายเป็นที่นิยมอีกครั้งหนึ่ง เช่น การเปลี่ยนจากข้าวซอยเนื้อแบบมุสลิมมาเป็นข้าวซอยหมูที่คนไม่ทานเนื้อสามารถทานได้หลากหลายมากขึ้น
#จานโปรด#ข้าวซอย#ข้าวซอยเชียงใหม่#ประวัติศาสตร์อาหาร
อ้างอิง:
https://www.youtube.com/watch?v=urbREiYdz30
https://web.facebook.com/phusompor/posts/515869591786218?_rdc=1&_rdr
https://www.agro.cmu.ac.th/lanna/Noodle.htm
https://so03.tci-thaijo.org/…/article/view/254579/173056
