จากที่เราได้เล่าเกี่ยวกับขนมไข่หงส์ไปและได้เกริ่นไว้นิด ๆ เกี่ยวกับแฝดคนละฝาของขนมไข่หงส์ที่มักถูกผู้คนเรียกเป็นอย่างเดียวกัน เชื่อว่าใครหลาย ๆ คนอาจจะใช้ชื่อไข่หงส์ไปเรียกขนมอีกแบบหนึ่งที่ด้านนอกจะโรยงาด้วย แต่ทราบหรือไม่ว่าต้นกำเนิดของขนมโรยงานี้ มันเป็นหนังคนละม้วน คนละชนิดกันกับไข่หงส์ที่คิดค้นในสมัยรัชกาลที่ 1 โดยสิ้นเชิง
.
ม๋าถวน, อีตุย, เจียนตุย, จือม๋าฉิว, เจินไต้, และอื่น ๆ อีกมากมายตามแต่ละภูมิภาคคือชื่อดั้งเดิมของอาหารชนิดนี้ ด้วยรูปลักษณ์ที่หน้าตาเหมือนกับไข่หงส์ แต่ก็มีจุดแตกต่างอย่างชัดเจนที่ภายนอก โดยไข่หงส์หรือไข่เหี้ยนั้นจะเคลือบด้วยน้ำตาล และม๋าถวนจะเคลือบด้วยงา ทำให้ม๋าถวนมีอีกชื่อหนึ่งว่า “ขนมงาทอด” ตลอดจนรสชาติของไส้ที่ไข่หงส์จะออกเค็ม ๆ เผ็ดนิด ๆ ส่วนม๋าถวนจะหวานกว่า
.
ม๋าถวนมีต้นกำเนิดมาจากเมืองฉางอันในสมัยราชวงศ์ถัง เป็นอาหารชาววังยอดนิยม ก่อนที่จะถูกเผยแพร่ออกไปเป็นขนมมงคลที่นิยมกินในเทศกาลต่าง ๆ เช่นตรุษจีน โดยถูกใช้แทนสัญลักษณ์ของความสุขและเสียงหัวเราะ โดยปรากฏในกวีนิพนธ์สมัยถังของกวีนาม หวัง ฟ่านจือ โดยมีตำนานกล่าวว่าถูกทำขึ้นมาโดยเซฟคนหนึ่งเพื่อให้สามารถพกพาไปกินได้สะดวกเวลาขี่ม้า ในขณะเดียวกันก็มีข้อมูลบางแหล่งกล่าวว่าม๋าถวนเคยถูกใช้เป็นอัตราแลกเปลี่ยนแทนเงินเลยทีเดียว
.
ไม่มีใครทราบว่าขนมม๋าถวนเดินทางมาถึงประเทศไทยในยุคสมัยใด อาจจะมาก่อนการเกิดขึ้นมาของขนมไข่หงส์ หรือมาหลังจากขนมไข่หงส์ก็เป็นไปได้ทั้งสองทาง คาดว่าน่าจะเดินทางมากับพ่อค้าชาวจีน ตลอดจนถึงชาวจีนอพยพที่มาตั้งถิ่นฐานในไทย แต่เข้าใจในกาลต่อมาขนมไข่หงส์มีอิทธิพลและนิยมกันมากกว่า ทำให้ม๋าถวนถูกกลืนชื่อไปและเรียกรวม ๆ กันไปว่าขนมไข่หงส์เสียหมด
.
ในปัจจุบันนี้เรายังสามารถพบขนมม๋าถวนได้ทั่วไปในไทย ซึ่งผู้คนจำนวนไม่น้อยเรียกมันภายใต้ชื่อของ “ไข่หงส์” แต่ก็มีคนอีกหลาย ๆ กลุ่มที่เรียกชื่อว่า “อีตุย” อย่างไรก็ดีการที่ชื่อของไข่หงส์ถูกนำมาใช้เรียกขนมชิ้นนี้ก็แสดงให้เห็นถึงการสูญหายของชื่ออาหารที่ถ้าหากว่าในอนาคตไม่มีใครเรียกขนมนี้ว่าอีตุยแล้ว ชื่อดั้งเดิมของมันก็อาจจะหายไปตลอดกาลและเป็นอาหารจากต่างถิ่นที่ถูกกลืนกินโดยอาหารพื้นถิ่นไปโดยปริยาย
.
อ้างอิง:
https://www.196flavors.com/jiandui-sesame-balls/
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%8A%9D%E9%BA%BB%E7%90%83
