เครื่องทองลงหิน 
เป็นงานหัตถศิลป์อันทรงคุณค่าของไทย 
ที่แสดงถึงความประณีตและภูมิปัญญาของช่างฝีมือโบราณ เทคนิคนี้เป็นการนำทองคำมาประดับบนพื้นผิวของหินมีค่า เช่น หยก นิล หรือทับทิม สร้างความงดงามที่ผสมผสานระหว่างความแวววาวของทองกับความแข็งแกร่งของอัญมณี 
.
กระบวนการทำเครื่องทองลงหินนั้น ซับซ้อนและต้องใช้ความชำนาญสูง เริ่มจากการเลือกหินที่มีคุณภาพดี จากนั้นจึงแกะสลักลวดลายลงบนผิวหิน แล้วจึงนำทองคำบริสุทธิ์มาตีเป็นแผ่นบาง ๆ ฉลุลายตามแบบ 
และนำมาประกบลงบนร่องลายที่แกะไว้บนหิน ใช้ความร้อนและแรงกดเพื่อให้ทองยึดติดกับหินอย่างแนบสนิท สุดท้ายจึงขัดแต่งให้เรียบเนียน
.
ลวดลายที่นิยมใช้ในเครื่องทองลงหินมักเป็นลายไทยโบราณ เช่น ลายกนก ลายพรรณพฤกษา หรือลายสัตว์ในวรรณคดี ซึ่งแต่ละลายล้วนมีความหมายและคุณค่าทางวัฒนธรรม นอกจากความงามทางศิลปะแล้ว เครื่องทองลงหินยังถือเป็นเครื่องประดับมงคลที่นิยมใช้ในพิธีสำคัญหรือเป็นของกำนัลชั้นสูง 
.
ในปัจจุบัน ศิลปะแขนงนี้กำลังเผชิญกับความท้าทายในการสืบทอด เนื่องจากต้องใช้เวลาฝึกฝนนานและมีต้นทุนการผลิตสูง อีกทั้งยังต้องแข่งขันกับเครื่องประดับสมัยใหม่ที่ผลิตได้รวดเร็วกว่า จึงมีความพยายามในการอนุรักษ์และส่งเสริมงานช่างฝีมือนี้ผ่านการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ การสนับสนุนจากภาครัฐ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการออกแบบและการตลาด
.
เครื่องทองลงหิน จึงไม่เพียงแต่เป็นเครื่องประดับที่มีคุณค่า แต่ยังเป็นตัวแทนของมรดกทางวัฒนธรรม และภูมิปัญญาไทยที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์และสืบสาน
.
การส่งเสริมงานช่างฝีมือเช่นนี้จะช่วยรักษาเอกลักษณ์ความเป็นไทย สร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจ และสืบทอดความงดงามของศิลปะไทยให้คงอยู่สืบไป
