หากพูดถึงอาหารประจำชาติจีนอย่าง ‘เป็ดปักกิ่ง’ ว่ามีต้นกำเนิดมาจากไหน คงต้องเดาว่ามาจากปักกิ่ง เมืองหลวงจีนเป็นแน่เพราะแค่ชื่อก็บอกอยู่แล้วว่าปักกิ่ง แต่แท้จริงแล้ว เป็ดปักกิ่งไม่ได้มีต้นกำเนิดจากปักกิ่ง แต่มาจากเมืองนานจิง ซึ่งตั้งอยู่แถวภาคตะวันออกของจีนต่างหาก!
.
เป็ดปักกิ่งเป็นอาหารที่มีความเป็นมายาวนานราว 1,000 ปี โดยพัฒนามาจากเป็ดย่างธรรมดาสู่ชื่อเป็ดปักกิ่ง หลักฐานการมีอยู่ของเป็ดย่างจีนถูกบันทึกครั้งแรกในหนังสือ ‘อาหารเลิศรสของราชวงศ์เหนือใต้ปี ค.ศ. 479’ และถัดมาอีก 500 ปีในสมัยราชวงศ์ซ่ง เป็ดย่างถูกบันทึกในชื่อ
‘เป็ดย่างเปี้ยนจิง’ เพราะมาจากเมืองเปี้ยนจิง มณฑลเหอหนาน และถือเป็นอาหารที่ทำเฉพาะโอกาสพิเศษเพราะขั้นตอนการทำยุ่งยาก การจะทำให้อร่อยต้องใช้คนมีฝีมือพอควร
.
หลังสิ้นสุดราชวงศ์หยวนจากการยึดครองของชาวฮั่นได้ย้ายเมืองหลวงมาที่นานกิง เป็ดย่างจึงถูกตั้งชื่อใหม่ว่า ‘เป็ดนานกิง’ และเผยแพร่สู่ชาวบ้านอีกครั้ง แต่ต้นกำเนิดของ ‘เป็ดปักกิ่ง’ มาจากการย้ายเมืองหลวงจากนานกิงมาปักกิ่งอีกที โดยตอนนั้นมีการจัดแข่งขันสุดยอดพ่อครัวของราชวงศ์หมิง ใครที่ทำอาหารถูกใจฮ่องเต้มากที่สุดจะได้เข้าทำงานในวังหลวงและสามารถไต่เต้าขึ้นเป็นเจ้ากรมอาหารอีกด้วย
.
ครานั้น พ่อครัวคนหนึ่งได้ทำเป็ดย่างแบบพิเศษถวายแด่ฮ่องเต้ และทรงชื่นชอบเป็นอย่างมากจึงเรียกเป็ดนี้ว่า ‘เป็ดปักกิ่ง’ ตามชื่อเมืองหลวง
.
หลังจากนั้น เป็ดปักกิ่งก็เดินทางไปพร้อมกับประวัติศาสตร์อันยาวนานของจีน จนเข้าสู่ยุคสาธารณรัฐ เป็ดปักกิ่งถูกใช้เป็นอาหารทางการทูตจนเรียกว่า ‘การทูตเป็ด’ (Duck
Diplomacy)” จากคำบอกเล่าของนักการทูตอเมริกาที่ได้พบปะกับโจวอินไหล นายกรัฐมนตรีในปี 1971 โดยโจวเอินไหลได้สอนวิธีรับประทานเป็ดให้กับเขา ทำให้เขารู้สึกผ่อนคลาย และฟื้นความสัมพันธ์ระหว่างจีน-อเมริกาอีกครั้งหนึ่ง
.
เรียกได้ว่า เป็ดปักกิ่งถือเป็นอาหารสำคัญที่อยู่กับประวัติศาสตร์จีนมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่อาหารประจำในพระราชสำนักสู่อาหารที่มีบทบาททางการทูต จนกลายมาเป็นอาหารประจำชาติของจีนในปัจจุบัน
อ้างอิง:
– Peking duck: the complex history of a Chinese classic, National Geographic
https://www.nationalgeographic.co.uk/…/peking-duck-the…
– บทความวิจัยชื่อ “เป็ดปักกิ่ง มรดกจากยุคศักดินา” โดยรินรดา บุตรมาตย์ คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร http://isas.arts.su.ac.th/…/2562/history/05590641.pdf
