หากมีผ้าไหมสักผืนที่เปรียบได้กับงานจิตรกรรมบนเส้นไหม หนึ่งในนั้นคงต้องยกให้ ผ้าลายครุฑยุดนาค ผลงานของ อาจารย์วีรธรรม ตระกูลเงินไทย ครูศิลป์ของแผ่นดิน ประจำปี พ.ศ. 2554 ของ SACIT
.
ผืนผ้านี้เป็นงานหัตถศิลป์ชั้นสูงที่ถ่ายทอดภูมิปัญญาการทอผ้ายกราชสำนักไทยไว้อย่างครบถ้วน ทั้งความละเอียดของลวดลาย การจัดวางองค์ประกอบ และเทคนิคการทอที่ต้องอาศัยความชำนาญระดับครู
.
ความโดดเด่นของผืนผ้า คือการใช้ เทคนิคผ้ายกดิ้นทอง ทอด้วย ไหมน้อย ที่ย้อมด้วยสีธรรมชาติอย่างประณีต ท้องผ้าโดดเด่นด้วย สีแดงครั่ง ขณะที่ขอบสังเวียนและกรวยเชิงใช้ สีม่วงลูกหว้า ซึ่งเกิดจากการย้อม ครั่งทับคราม ก่อนคั่นด้วยริ้ว สีเหลืองประโหด และ สีเขียวไพร เกิดเป็นจังหวะของสีที่งดงามและทรงคุณค่า
.
หัวใจสำคัญของผืนผ้าคือ “ลายครุฑยุดนาคทรงพุ่มในแย่ง” ที่ผูกลายไว้อย่างวิจิตร พร้อมช่อแทงท้องล้อมทั่วผืน ขณะที่บริเวณกรวยเชิงยังออกแบบเป็นลายครุฑยุดนาค สลับกับ ลายหน้ากระดานย่อมุมไม้ยี่สิบในย่อมุมไม้สิบสอง และ พุ่มใบเทศน้อย แทรกด้วย ลายก้ามปู ทุกองค์ประกอบเชื่อมโยงกันอย่างสมดุลตามขนบผ้ายกราชสำนักโบราณ
.
กว่าจะได้ลวดลายที่สมบูรณ์เช่นนี้ ช่างทอไม่ได้อาศัยเพียงฝีมือในการทอเท่านั้น แต่ต้องมีความรู้เรื่อง การผูกลายไทยชั้นสูงเข้าใจสัดส่วน โครงสร้าง และตำแหน่งของลายทุกจุดอย่างแม่นยำ เพราะเพียงผิดพลาดเพียงเล็กน้อย ก็อาจทำให้ลวดลายทั้งผืนเสียสมดุลได้
.
ผ้าลายครุฑยุดนาค จึงเป็นบทพิสูจน์ถึงความสามารถของ อาจารย์วีรธรรม ตระกูลเงินไทย ที่สามารถสืบทอดและสร้างสรรค์ผ้ายกราชสำนักไทยได้อย่างสมบูรณ์แบบ ทั้งในด้านศิลปะ เทคนิค และความถูกต้องตามจารีตดั้งเดิม
