ใครก็แค่ได้ยินชื่อของลำตะคอง ไปจนถึงชื่อของเขายายเที่ยงซึ่งเคยเป็นประเด็นทางสังคมในอดีต อย่างไรก็ดี ในปัจจุบันนี้เขายายเที่ยงก็ได้กลายสภาพมาเป็นสถานที่ท่องเที่ยวอีกแห่งหนึ่งของลำตะคองที่ผู้คนเดินทางมาชมทิวทัศน์ของเขื่อนลำตะคองพร้อม ๆ กับถ่ายรูปกังหันลมยักษ์ซึ่งเป็นแลนด์มาร์กของสถานที่แห่งนี้
เขายายเที่ยงนับว่าเป็นแห่งหนึ่งสถานที่ที่มีเรื่องราวมากมายบอกเล่าสืบต่อกันมาเกี่ยวกับภูมินามของสถานที่แห่งนี้ซึ่งผูกโยงกับเรื่องเล่าทางคติชนที่มีมากมายหลายเรื่อง ทั้งเรื่องที่ฟังดูเป็นไปได้ ไปจนถึงเรื่องที่ดูเป็นไปไม่ได้ ซึ่งก็ล้วนแต่สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อและวัฒนธรรมของคนในอดีตผ่านเรื่องเล่าทางคติชนเหล่านี้
ที่มาของชื่อเขายายเที่ยง เล่ากันว่ามีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งเล่าถึงตายายคู่หนึ่งที่ขึ้นไปปลูกบ้านอาศัยอยู่บนเขา โดยตาทำหน้าที่ล่าสัตว์หาของป่า แล้วให้ยายเป็นคนเอาลงมาขายที่ตลาดจันทึกในอำเภอสี่คิ้วในปัจจุบัน ซึ่งกว่าจะเดินทางมาถึงตลาดก็เป็นเวลาเที่ยงของทุกวัน ชาวบ้านจึงเรียกแกว่ายายเที่ยง และเรียกเขาที่แกอยู่ว่าเขายายเที่ยงตั้งแต่นั้นมา ในขณะที่เรื่องราวอีกเรื่องราวหนึ่งซึ่งดูเหนือธรรมชาติหน่อย ๆ สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อในพื้นที่ โดยในเรื่องเล่าที่ 2 นั้นเล่ากันว่ายายชื่อยายเที่ยงกับสามีเป็นบุคคลแรก ๆ ที่บุกเบิกไปอาศัยทำไร่อยู่บนเขาจนกระทั่งเสียชีวิต และทีนี้มีอยู่วันหนึ่งชาวบ้านฝันเห็นหญิงแก่มาบอกให้ไปขุดกระดูกแกลงมาทำบุญให้ ซึ่งก็ไปขุดเจอจริง ๆ จึงได้สร้างศาลไว้ให้ และนำเอาชื่อยายเที่ยงมาขนานนามเขาที่ยายเที่ยงเคยอาศัยอยู่
เรื่องราวคติชนวิทยาของเขายายเที่ยงสะท้อนให้เห็นวิถีของชุมชนในแถบนี้หลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการดำรงชีพของผู้คนในอดีต เช่น การเก็บของป่าล่าสัตว์ หรือการทำเกษตรกรรม และภาพของการค้าขายสินค้าของป่าในอดีตที่ผู้ค้าจะออกจากป่ามายังตลาดในเมือง ตลอดจนถูกนำมาผูกติดกับความเชื่อของคนในพื้นที่เกี่ยวกับเรื่องของวิญญาณ เป็นต้น
ในปัจจุบันนี้เขายายเที่ยงได้แปรสภาพจากป่าเสื่อมโทรมที่เกิดจากการบุกรุกป่า มาเป็นส่วนหนึ่งของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ซึ่งได้เข้ามาดูแลพื้นที่และติดตั้งกังหันลมผลิตไฟฟ้า พร้อมทั้งเปิดให้นักท่องเที่ยวสามารถมาเยี่ยมชมได้ ซึ่งทำให้เขายายเที่ยงกลายเป็นอีกหนึ่งสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของลำตะคองไปโดยปริยาย
#สุดโปรด#ท่องเที่ยว#ประวัติ#ตำนาน#เรื่องเล่า#นครราชสีมา#โคราช#ลำตะคอง#เขายายเที่ยง#BBL
