เรือพระราชพิธี
เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อครั้งที่แม่น้ำลำคลองเป็นเส้นทางคมนาคมหลัก
พระมหากษัตริย์ไทยทรงใช้เรือพระราชพิธีในการเสด็จพระราชดำเนิน และประกอบพระราชพิธีสำคัญ โดยเฉพาะการเสด็จพยุหยาตราทางชลมารค
ซึ่งเป็นขบวนเรือที่ยิ่งใหญ่อลังการที่สุดในโลก
.
เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ถือเป็นเรือพระที่นั่งองค์สำคัญที่สุด ใช้ในการรับรองพระราชอาคันตุกะชั้นสูง สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 1 ด้วยไม้สักทองทั้งลำ ยาว 46.15 เมตร หัวเรือแกะสลักเป็นหงส์ทองคำประดับกระจก ลำตัวเรือลงรักปิดทองประดับกระจก มีฉัตร 7 ชั้น และพนักงานพายประจำเรือถึง 54 นาย
ที่ต้องฝึกฝนการพายอย่างพร้อมเพรียงจนเชี่ยวชาญ
.
นอกจากเรือสุพรรณหงส์ ยังมีเรือพระที่นั่งอนันตนาคราช ที่มีหัวเรือเป็นพญานาค 7 เศียร เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รูปครุฑจับนาค และเรือพระที่นั่งอเนกชาติภุชงค์ ที่มีลวดลายพญานาคพันรอบลำเรือ
แต่ละลำล้วนมีความหมายเชิงสัญลักษณ์เชื่อมโยงกับคติจักรวาลและความเชื่อทางพุทธศาสนา
.
การแกะสลักเรือพระราชพิธีแสดงถึงภูมิปัญญาช่างไทยขั้นสูง ทั้งงานแกะสลักไม้
งานลงรักปิดทอง งานประดับกระจก และงานจิตรกรรม ที่ต้องใช้ความประณีตและทักษะฝีมือชั้นเลิศ ช่างแต่ละคนต้องผ่านการฝึกฝนและสั่งสมประสบการณ์มาอย่างยาวนาน
.
ความเชื่อโบราณกล่าวว่า เรือพระราชพิธีแต่ละลำมีเทวดาอารักษ์สถิตอยู่
ต้องมีพิธีบวงสรวงและการบำรุงรักษาอย่างถูกต้องตามประเพณี ฝีพายต้องรักษาศีล งดเว้นอบายมุข และต้องมีพิธีไหว้ครูก่อนการฝึกซ้อม เพื่อความเป็นสิริมงคลและความปลอดภัย
.
ปัจจุบัน เรือพระราชพิธีได้กลายเป็นแรงบันดาลใจให้กับสินค้าไทยมากมาย เช่น เครื่องประดับทองรูปหัวเรือสุพรรณหงส์ ผ้าไหมลายนาคราช เครื่องถ้วยเบญจรงค์ลายครุฑ ของที่ระลึกจำลองเรือพระราชพิธี และงานหัตถกรรมประยุกต์ต่างๆ สร้างรายได้ให้กับชุมชนและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
.
นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้ประวัติศาสตร์และชมความงดงามของเรือพระราชพิธีได้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเรือพระราชพิธี ซึ่งจัดแสดงเรือพระราชพิธี เครื่องแต่งเรือ และอุปกรณ์ประกอบพิธีต่าง ๆ รวมทั้งมีการสาธิตการทำงานช่างฝีมือดั้งเดิม
.
กองทัพเรือ
ยังคงทำหน้าที่ดูแลรักษาเรือพระราชพิธีอย่างดี มีการซ่อมแซมบำรุงรักษาตามหลักวิชาการ และฝึกฝนฝีพายรุ่นใหม่ เพื่อสืบสานประเพณีอันงดงามนี้ให้คงอยู่คู่แผ่นดินไทยตลอดไป เรือพระราชพิธีจึงไม่เพียงเป็นยานพาหนะ แต่ยังเป็นงานศิลป์ชั้นสูงที่แสดงถึงอารยธรรมและภูมิปัญญาไทยที่สั่งสมมาแต่โบราณ

