ภาคอีสานนับว่าเป็นพื้นที่ที่ค่อนข้างมีความเหนียวแน่นในการนับถือศาสนาพุทธมากอันสะท้อนให้เห็นผ่านวัฒนธรรมหลักของชาวอีสานอย่างงานบุญต่าง ๆ และ “ฮีตสิบสองคองสิบสี่” แต่ใครจะรู้เลยว่าในดินแดนที่ความศรัทธาในพระพุทธศาสนาแนบแน่นอย่างนี้ ก็มีความศรัทธาในศาสนาอื่นที่แน่นแฟ้นไม่แพ้กัน ดังที่ปรากฏอยู่ในจังหวัดสกลนครแห่งนี้ กับชุมชนชาวคริสต์ที่ใหญ่ที่สุดในไทยอย่างท่าแร่
แต่เดิมชาวคริสต์ก็อาศัยอยู่ทั่วไปในเมืองสกลนคร ก่อนที่จะเกิดความขัดแย้งระหว่างศาสนาในสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งมีนโยบายส่งเสริมพระพุทธศาสนา และกีดกันคนต่างศาสนิก ทำให้ชาวคริสต์อพยพปลีกตัวขึ้นไปยังทิศเหนือของหนองหาร มาอาศัยกันอยู่ในชุมชนท่าแร่ ประชากรเดิมมีทั้งชาวไทญ้อ และชาวญวน ก่อนที่ในภายหลังจะมีความหลากหลายทางเชื้อชาติมากขึ้น
โดยการตั้งชุมชนใหม่นี้ซึ่งนำโดยบาทหลวงชาวตะวันตกก็ได้มีการแปรเปลี่ยนพื้นที่ ตลอดจนการวางผังชุมชนให้ออกมาในรูปแบบที่เป็นระเบียบตามอย่างผังเมืองตะวันตก แบ่งชุมชนออกเป็นทิศต่าง ๆ และแต่ละทิศก็เป็นชุมชนของแต่ละเชื้อชาติ อาทิทิศตะวันออกเป็นกลุ่มชาวไทย และทิศตะวันตกเป็นกลุ่มชาวญวน เป็นต้น ตลอดจนตึกรามบ้านช่องของผู้มีฐานะเองก็ปรากฏให้เห็นเอกลักษณ์อย่างตึกตะวันตกที่ชัดเจน ผ่านการก่ออิฐถือปูนและมีสองชั้น โดยเป็นงานสถาปัตยกรรมฝีมือช่างชาวญวน และมีวัสดุก่อสร้างที่นำเข้าจากฝรั่งเศสผ่านทางเวียดนามด้วย โดยอาคารก่ออิฐถือปูนดังกล่าวมีอยู่ราว ๆ 5 หลังด้วยกันในชุมชนท่าแร่แห่งนี้ ซึ่งตลอดระยะเวลานับร้อยปี ชุมชนท่าแร่ก็ผ่านเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์มามากมาย ดังเช่นกรณีพิพาทอินโดจีนระหว่างไทยกับฝรั่งเศส นำมาซึ่งการเบียดเบียนทางศาสนาในช่วงเวลาดังกล่าว
ด้วยความที่เป็นชุมชนคริสต์ขนาดใหญ่ ทำให้ในช่วงเทศกาลทางศาสนาของแต่ละปีก็ยิ่งใหญ่ตามไปด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเทศกาลคริสต์มาส ที่ท่าแร่เองก็จะมีขบวน “แห่ดาว” ซึ่งมีชื่อเสียงในความอลังการและความสวยงาม เป็นที่รู้จักไปทั่วจนเป็นอีกสถานที่หนึ่งที่ควรมาเยี่ยมชมหากได้มีโอกาสมายังสกลนคร
ท่าแร่นับว่าเป็นอีกหนึ่งชุมชนสำคัญทางประวัติศาสตร์ในภาคอีสานและเป็นชุมชนที่น่าสนใจแก่การมาเยี่ยมชมไม่น้อยไปกว่าตัวเมืองสกลนครเลยทีเดียว
อ้างอิง:
