สำหรับครอบครัวชาวไทยเชื้อสายจีนแล้ว “ไหว้พระจันทร์” ก็เป็นอีกหนึ่งเทศกาลที่อาจจะผูกพันกับใครหลายคน แต่ละบ้านก็อาจจะมีการจัดไหว้พระจันทร์ที่มีหน้าตาแตกต่างกันไปในแต่ละรูปแบบ ทั้งโต๊ะไหว้ธรรมดา ไปจนถึงโต๊ะใหญ่ที่มีเครื่องกระดาษต่าง ๆ ซึ่งถ้าพูดถึงแหล่งเครื่องกระดาษไหว้เจ้าสำคัญในกรุงเทพ แน่นอนว่าต้องพูดถึง “เจริญไชย”
.
ย้อนกลับไปในอดีต เจริญไชยเป็นย่านที่มีผู้ประกอบการและแรงงานชาวจีนอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก โดยชื่อ “เจริญไชย” ก็มีข้อสันนิษฐานว่าอาจมาจาก “เจริญกรุง” และ “พลับพลาไชย” ผสมเข้าด้วยกัน บริเวณตรอกชุมชนแห่งนี้นับว่าเป็นอีกหนึ่งสถาปัตยกรรมเก่าที่มีบันทึกว่าสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 อาคารห้องแถวต่าง ๆ นี้เป็นที่เช่าอยู่อาศัยและประกอบอาชีพของชาวจีนในอดีตมาอย่างยาวนาน
.
ด้วยความที่มีชื่อเสียงในเรื่องของกระดาษไหว้เจ้า ทำให้การไหว้พระจันทร์ของชุมชนในแถบนี้ยังคงยึดถือเครื่องกระดาษกันอย่างธรรมเนียมแต่เก่าก่อน เป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของชุมชนดังที่เราสามารถเห็นได้จากการมีส่วนจัดแสดงเล็ก ๆ เกี่ยวกับเครื่องกระดาษไหว้พระจันทร์อยู่บนชั้น 2 ของ “บ้านเก่าเล่าเรื่อง” พิพิธภัณฑ์ชุมชนเล็ก ๆ ที่ถูกจัดตั้งขึ้นมาเพื่อส่งต่อเรื่องราวและคุณค่าของชุมชนให้เป็นที่รู้จักด้วย
.
การจัดโต๊ะไหว้พระจันทร์ก็จะมีเครื่องไหว้มากมายตั้งแต่ขนมต่าง ๆ ที่มีขนมไหว้พระจันทร์เป็นดาวเด่น ตลอดจนเครื่องกระดาษต่าง ๆ ที่ก็มีความหมายแตกต่างกันไป ไม่ได้มีข้อกำหนดตายตัวในรูปแบบของการจัดโต๊ะ
.
อย่างไรก็ดี ทุกวันนี้บรรยากาศไหว้พระจันทร์ของชุมชนเจริญไชยก็อาจจะลดลงไปบ้างตามกระแสกาลเวลา จากเดิมที่เต็มไปด้วยโต๊ะไหว้ก็ลดน้อยลงเหลือเพียงบางบ้านที่ยังคงสืบทอดวิถีของชุมชนอยู่เรื่อยมาในวันที่หลาย ๆ อย่างเปลี่ยนไปจากเดิม นอกจากที่ชุมชนเจริญไชยแล้ว อีกหนึ่งชุมชนที่ยังคงมีการตั้งโต๊ะไหว้พระจันทร์ก็เช่นที่ชุมชนตลาดน้อย เป็นต้น…
.
เรียบเรียงโดยเพจสุดโปรด by Bangkok Bank
