.
เมื่อถึงเดือนยี่ หรือเดือนสองตามจันทรคติของชาวล้านนา ท้องฟ้ายามค่ำคืนจะสว่างไสวด้วยแสงโคมไฟ เสียงประทัด และกลิ่นดอกไม้ธูปเทียนอบอวลไปทั่วเมือง นี่คือ “ประเพณียี่เป็ง” หนึ่งในพิธีกรรมสำคัญที่ชาวล้านนายึดถือกันมายาวนานตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 14
.
คำว่า “ยี่” หมายถึง สอง และ “เป็ง” หมายถึง วันเพ็ญ 
จึงหมายถึง “คืนวันพระจันทร์เต็มดวง เดือนสองของล้านนา” ซึ่งถือเป็นช่วงเวลามงคลที่สุดช่วงหนึ่งของปี
.
ตำนานกำเนิดยี่เป็ง เมื่อความคิดถึงลอยไปตามสายน้ำ 
เรื่องราวของยี่เป็งมีบันทึกในตำนานหลายฉบับ แต่ที่เล่าขานกันมากที่สุดคือเรื่องราวของ หริภุญไชย ตามตำนานโยนกและจามเทวีวงศ์
.
ย้อนกลับไปราว พ.ศ. 1490 เมื่อเมืองหริภุญไชยเกิดโรคระบาด กลุ่มชาวมอญ–เม็ง จำนวนหนึ่งจึงอพยพไปยังเมืองสะเทิม (บริเวณพม่าในปัจจุบัน) หลังจากเหตุการณ์สงบลง พวกเขาก็เดินทางกลับหริภุญไชย แต่ความคิดถึงพี่น้องที่ยังอยู่เมืองหงสาวดีกลับไม่จางหาย
.
เมื่อถึงวันครบรอบปี พวกเขาจึงจัดดอกไม้ ธูปเทียน เครื่องใช้ และอาหารต่าง ๆ ใส่ลงใน “สะเปา” (เรือเล็ก) หรือ “สะตวง”แล้วลอยไปตามแม่น้ำสำคัญอย่างแม่ปิง แม่กวง แม่ทา เพื่อส่งความคิดถึงและเป็นกุศลให้กันและกัน จากพิธีเรียบง่ายนี้เอง ได้กลายมาเป็นประเพณีลอยโคม ลอยกระทง และยี่เป็งที่เรารู้จักมาจนปัจจุบัน
.
ยี่เป็ง 3 วัน 3 ความหมาย ประเพณียี่เป็งแท้ดั้งเดิมของล้านนา จัดยาวต่อเนื่อง 3 วัน แต่ละวันล้วนมีความหมายทางศาสนาและชุมชนที่ลึกซึ้ง
1. วันขึ้น 13 ค่ำ – “วันดา”
วันเตรียมของ – ซื้อข้าวของ ธูปเทียน ดอกไม้ และของทำบุญเตรียมนำไปวัด เป็นวันที่ชาวบ้านเริ่มคึกคัก เตรียมงานบุญครั้งใหญ่ของปี
2. วันขึ้น 14 ค่ำ
พากันไปทำบุญที่วัด พร้อมทำ กระทงใหญ่ เพื่ออุทิศส่วนกุศล และยังนำของกินใส่กระทงเพื่อแจกจ่ายให้ผู้ยากไร้ เป็นภาพงามของการแบ่งปันตามแบบล้านนาแท้ ๆ
3. วันขึ้น 15 ค่ำ – คืนลอยกระทง
ค่ำคืนพระจันทร์เต็มดวง ชาวบ้านจะนำกระทงใหญ่ของวัด และกระทงส่วนตัว ไปลอยในลำน้ำ
น้ำที่ไหลพาเอากระทงไป เปรียบเสมือนพาเอาความทุกข์ ความเศร้า และสิ่งไม่ดีออกไปด้วย
.
กิจกรรมยี่เป็ง แสงแห่งศรัทธาและความงาม
จุดผางประทีปและโคมไฟบูชาพระเจ้าห้าพระองค์
ปล่อยว่าว จุดบอกไฟ โคมลอยสว่างไสวฟ้าเหนือเมือง
ทำบุญ ฟังเทศน์มหาชาติ ซึ่งเป็นธรรมเนียมสำคัญในหลายวัด
ทำซุ้มประตูป่า ไฮไลต์งามระดับตำนานของชาวล้านนา
.
ซุ้มประตูป่า ประตูต้อนรับพระเวสสันดรเข้าสู่เมือง หนึ่งในภาพที่งดงามที่สุดของยี่เป็งคือ “ซุ้มประตูป่า” ที่ชาวบ้านช่วยกันทำอย่างประณีตงดงาม ตกแต่งด้วย ต้นกล้วย 
ใบมะพร้าว 
ต้นอ้อย โคมหูกระต่าย โคมเงี้ยว ดอกไม้หลากชนิด 
ซุ้มนี้เปรียบเสมือนประตูด่านที่ต้อนรับ พระเวสสันดร เมื่อเสด็จออกจากป่าเข้ามายังเมือง (ตามเวสสันดรชาดก) คนล้านนาเชื่อว่า หากใครทำซุ้มประตูป่าได้งดงามที่สุด พระเวสสันดรอาจเสด็จแวะเข้ามาอนุโมทนา และผู้นั้นจะได้รับอานิสงส์ยิ่งใหญ่ เป็นทั้งงานศิลป์ งานบุญ และงานชุมชนที่รวมใจคนทั้งหมู่บ้าน
#ของโปรด#bangkokbank#bbl#ธนาคารกรุงเทพ#ยี่เป็ง#ประเพณีล้านนา#ลอยกระทงเหนือ#โคมยี่เป็ง#ซุ้มประตูป่า#ผางประทีป#เทศกาลล้านนา#LannaCulture#YeepengFestival#ศิลปวัฒนธรรมไทย
