ในวงการหัวสิงโต ถ้าพูดถึงชื่อ “อาจารย์โจ ตลาดพลู”
ไม่มีใครไม่รู้จัก “วิชัย รอดเกิด” หรือ “โจ” คือ ช่างฝีมือผู้ปั้นหัวสิงโตไทยให้ดังไกลถึงฮ่องกง สิงคโปร์ และอีกหลายประเทศ
ด้วยเสน่ห์ความละเอียดอ่อน ศิลป์งดงามแบบไทยจีนผสมผสานที่หาใครเทียบได้ยาก
.
โตมากับวัฒนธรรมไทย – จีนแท้ ๆ ในย่าน ตลาดพลู ที่เคยเป็นแหล่งรวมคณะเชิดสิงโต ทำให้ “โจน้อย” วัย 10 ขวบในวันนั้น เริ่มหลงใหลเสียงกลอง เสียงโห่ และลีลาสิงโตเต้นกลางถนน เขาเริ่มทำ “หัวสิงโตจำลอง”
จาก กระป๋องสี ดินเหนียว หนังหมู ด้วยสองมือล้วน ๆ
.
ก่อนจะกลับมาเป็นศิลปินเต็มตัว อาจารย์โจเคยผ่านงานมาแล้วทั้ง บาร์เทนเดอร์ แคชเชียร์ และไกด์นำเที่ยว แต่เสียงกลองในใจไม่เคยหายไป เขากลับมาสู่วงการสิงโตอีกครั้ง ร่วมคณะ “ลูกพิชัยดาบหัก”
จากวัดราชคฤห์ วรวิหาร เริ่มจากเป็นนักเชิด → เป็นมือกลอง → จนกระทั่ง
สร้างหัวมังกรชิ้นแรกให้ “ศาลเจ้าพ่อพระเพลิง” กลายเป็นตำนานบทแรกของ “ช่างโจแห่งตลาดพลู” ![]()
![]()
.
ศิลป์จากไม้ไผ่ สู่หัวสิงโตมีชีวิต ![]()
![]()
หัวสิงโตของช่างโจ ไม่ได้มาเล่น ๆ การทำหนึ่งหัวใช้เวลาและใจ ![]()
เริ่มจาก เหลาไม้ไผ่ อย่างเนี้ยบ (เอามือแตะดูยังไม่บาด)
โครงสร้างโดดเด่นตรง “จมูก” ใช้เทคนิค ม้วนไม้ไผ่เป็นก้นหอย ไม่ผูกเชือกแบบทั่วไป
จากนั้นปะกระดาษลอกลาย 2 ชั้น ตามด้วย ผ้าร่ม เสริมความแข็งแรง แล้วค่อยลงลวดลายด้วย สีโปสเตอร์
สีแต่ละหยดมาจากใจ ไม่พึ่งแบรนด์ดังทั้งหมด แม้จะยังติดใจ “เขียวพีลีแกน” แต่ก็ผสมเองให้ได้เฉดที่ใช่
ส่วนลวดลาย? ช่างโจเดินหาด้วยสองเท้าใน ศาลเจ้า ทั่วเมือง จดจำเส้นสายจากมังกร สิงโต ผีเสื้อ กระทั่งค้างคาว แล้วนำมารังสรรค์บนหัวสิงโตของเขาเอง พร้อม ลายเซ็น “โจ ตลาดพลู” ![]()
.
รายละเอียดเล็ก ๆ ที่ยิ่งใหญ่
ขนสีขาวที่โบกสะบัดบนหัวสิงโต ? นั่นคือ ขนเจ้ากระต่าย ให้สัมผัสพริ้วไหว
ขนสีดำสุดเท่ ทำจาก ขนวัวถัก เรียงเส้นต่อเส้น
เคยมีสมัยรุ่งเรือง ใช้ถึง ทองคำเปลวและขนมิงค์ ประดับ จนกลายเป็น “หัวครู” ของคณะสิงโตลูกท้าวมหาพรหม
.
หัวจักรพรรดิ กับพลังมงคลรอบตัว
หัวจักรพรรดิ ไม่ได้มีแค่สิงโต แต่รวมขบวนสัตว์มงคลไว้ด้วยกัน เช่น มังกร ปลามังกร หงส์ ผีเสื้อ ค้างคาว โดยมีเอกลักษณ์
ตาเหยี่ยว
จมูกมังกร
หน้ายักษ์สีทองลายดำ
หน้าผากกว้าง = โหงวเฮ้งดี
แก้มใหญ่ = อุดมสมบูรณ์
และยังมี “พู่กลมกระพรวน” เด้งเหมือนลูกแก้วล่อมังกร
ดวงตาขยับได้
ปากขยับได้
ด้านหลังเขียน “福” (ฮก) เป็นพรครอบจักรวาลจีน
.
ผลงานขึ้นหิ้ง: หัวสามก๊ก
หัวกวนอู: หัวแดง ขนดำ
หัวเตียวหุย: หัวเขียว ขนดำ
หัวเล่าปี่: หัวทอง ขนขาว
งานทุกชิ้นล้วนเป็น “ตัวแทนจิตวิญญาณ” ของช่างโจ ไม่ใช่แค่ของตกแต่ง แต่คือของมีชีวิต ที่ปลุกลมหายใจวัฒนธรรมให้เดินทางข้ามชาติ ![]()




