หลักการสร้างพระพุทธรูป ล้วนแต่เป็นการสร้างโดยอิงที่มาจากคัมภีร์ต่าง ๆ เพื่อถ่ายทอดลักษณะทางประติมานวิทยา และเนื้อหาตอนหนึ่งในพระพุทธประวัติออกมา ดังที่เราเคยพูดถึงไปในโพสต์ภาพไตรภูมิหลังพระพุทธรูป พระอุโบสถก็เหมือนกับผ้าวาดที่บอกเล่าถึงเรื่องราวในพุทธประวัติ ซึ่งพระพุทธรูปเองก็เป็นหนึ่งในนั้น พระพุทธรูปเราเองก็อาจจะพบเจอหลากหลายรูปแบบ หลากหลายปางที่เป็นปางกระแสหลัก แต่น้อยครั้งนักที่เราจะได้พบเห็น “พระพุทธรูปถือบันได”
พระถือบันได พระปางซ่อนหา หรือ พระปรไมยไอศวร เป็นพระพุทธรูปในวิหารของวัดศรีดอนมูล อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ โดยเป็นวัดเก่าแก่ที่สันนิษฐานกันว่าถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่รัชสมัยของพระเจ้าติโลกราช โดยแต่เดิมเป็นวัดร้างและได้รับการบูรณะใหม่ในยุคหลัง
เรื่องราวของพระพุทธรูปถือบันไดนี้ มีเนื้อความเล่าว่าพระปรไมยไอศวรเป็นผู้ที่มีทิฐิถือดี คิดว่าตนเองเป็นใหญ่เหนือผู้อื่นไม่เว้นแม้แต่พระพุทธเจ้า ซึ่งก็ได้คิดจะลองดี ไปท้าทายพระพุทธเจ้าให้เล่นซ่อนหากัน โดยกล่าวว่าถ้าพระปรไมยไอศวรหาพระพุทธเจ้าไม่เจอถึงจะยอมรับและยอมกราบไหว้บูชา ซึ่งพระพุทธเจ้าก็ได้แปลงกายเป็นไรดำซอนอยู่ในมวยผมของพระปรไมยไอศวร ซึ่งพระปรไมยไอศวรก็หาไม่พบ จึงยอมแพ้ พระพุทธเจ้าจึงทรงเฉลยว่าได้ซ่อนอยู่ในมวยผมของพระปรไมยไอศวร และขอให้พระปรไมยไอศวรสร้างบันไดเพื่ออัญเชิญให้พระพุทธเจ้าเสด็จลงไป
เนื้อหาตรงนี้ มีความเป็นเนื้อหาที่เขียนขึ้นมาเพื่อกดศาสนาฮินดู ซึ่งพบได้บ่อย คือเป็นการดันให้ศาสนาพุทธสูงขึ้นกว่าศาสนาฮินดูโดยการให้พระปรไมยไอศวร หรืออีกชื่อหนึ่งก็คือพระอิศวร มากราบไหว้พระพุทธเจ้า ซึ่งการสู้กันด้วยเรื่องเล่าระหว่างพุทธกับฮินดูนี้พบได้บ่อยมาก ฝ่ายมหายานตันตระเองก็มีการนำเอาเทพฮินดูมาเป็นพระโพธิสัตว์ หรือแม้แต่ทางฮินดูก็มีการนำเอาพระพุทธเจ้าไปเป็นอวตารปางหนึ่งของพระวิษณุด้วยเหมือนกัน เป็นการข่มอำนาจกันผ่านเรื่องราวที่น่าสนใจ โดยลักษณะทางประติมานวิทยาของพระปรไมยไอศวรปางซ่อนหานี้ ตัวพระปรไมยไอศวรมีลักษณะเป็นประติมากรรมบุคคลมีมวยผมและสวมกุณฑล ถือบันไดด้วยมือทั้งสอง พร้อมกับมีพระพุทธรูปองค์เล็กอยู่บนมวยผมนั้น
พระปรไมยไอศวรนับว่าเป็นอีกหนึ่งพระพุทธรูปปางแปลกที่สะท้อนถึงเรื่องราวตอนหนึ่งในพระพุทธศาสนาที่อาจจะไม่ได้เป็นเรื่องราวที่แพร่หลาย แต่ก็เป็นหลักฐานเล็ก ๆ ที่สะท้อนถึงความเชื่อในเรื่องราวตอนนี้อยู่เหมือนกัน
#ที่โปรดepisodeเที่ยวกัน#ประวัติศาสตร์#วัด#พระพุทธรูป#สายบุญ#เชียงใหม่#เที่ยวไทย#BBL#BangkokBank#ธนาคารกรุงเทพ
