หากคุณคิดว่าเครื่องเงินเป็นเพียงของตกแต่งธรรมดา ลองคิดใหม่
.
เพราะ “เครื่องถมทอง” ของไทย คือขุมสมบัติทางศิลปะที่ผสานฝีมือระดับชั้นครู และกลิ่นอายราชสำนักอย่างแท้จริง 
.
เรื่องนี้เริ่มต้นเมื่อปี พ.ศ. 2399 ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ที่ทรงส่งเครื่องราชบรรณาการสุดล้ำค่าไปยัง แฟรงกลิน เพียร์ซ ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา เพื่อเฉลิมฉลองมิตรภาพระหว่างสองประเทศหลังการให้สัตยาบัน “สนธิสัญญาแฮร์ริส” 
.
ในเรือที่บรรทุกของขวัญราชสำนักนั้น 
เต็มไปด้วยสมบัติแห่งแผ่นดิน ทั้งผ้าไหม หัตถกรรม และแน่นอนว่า “เครื่องถมทอง”ก็เป็นหนึ่งในของขวัญที่เปล่งประกายที่สุด 
เครื่องถมทองไม่ได้เป็นแค่ของใช้ แต่คือ ศิลปะชั้นสูงที่บ่งบอกยศฐาบรรดาศักดิ์ และความวิจิตรของช่างฝีมือไทยที่สืบทอดมาตั้งแต่โบราณ
.
หนึ่งในไฮไลต์ของยุคนั้นคือ “กาน้ำชาถมทองทรงกระบอก” ที่ตกทอดมาจากเอกอัครราชทูตเบลเยียมประจำประเทศไทย ซึ่งถูกออกแบบจำลองจากกาน้ำชาบนเรือราชบรรณาการ
.
ลวดลายเครือเถา ก้านขด และนกไม้ สลักไว้อย่างปราณีตงดงาม คล้ายกับลวดลายเปอร์เซียที่เคยแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมกับไทยในยุคการค้าโบราณ
.
ต้นกำเนิดของ “ถมทอง” ยังเป็นเรื่องถกเถียงในหมู่นักวิชาการ
บ้างว่ามาจากการค้ากับโปรตุเกสในศตวรรษที่ 16 บ้างว่ามาจากพ่อค้าเปอร์เซียในศตวรรษที่ 13 แต่สิ่งหนึ่งที่แน่นอน คือ เมือง นครศรีธรรมราช คือต้นธารศิลป์อันยิ่งใหญ่ของถมทองไทย ที่ยังคงหลอมรวม เงิน ตะกั่ว และกำมะถัน สร้างลวดลายสีดำทองบนโลหะอย่างน่าทึ่ง 
.
ในยุค ราชวงศ์จักรี โดยเฉพาะหลังปี พ.ศ. 2325 เครื่องถมกลายเป็นของประจำตัวของเหล่าขุนศึก ขุนนาง และชนชั้นสูง 
โดยเฉพาะ “ชุดหมากพลู” ที่มักพกพาเข้าราชสำนัก ซึ่งสะท้อนถึงทั้งฐานันดรศักดิ์ ความมั่งคั่ง และอำนาจอย่างชัดเจน
.
ต่อมา เครื่องถมยังกลายเป็นไอเท็มหรูสำหรับชา – ทั้งกาน้ำชา ถ้วยชา และถาดรอง ถูกสะสมโดยตระกูลใหญ่ และนำไปจัดแสดงในการประกวด “จัดชุดชา” สมัย รัชกาลที่ 5 อีกด้วย 
.
กระบวนการสร้างถมทองเริ่มจากการบากรอยลายบนพื้นโลหะ แล้วเติมด้วย “ถมดำ” ก่อนจะเผาให้ลายฝังแน่นงดงาม
.
ในยุคแรก ช่างถมไทยไม่เคยลงนามหรือสัญลักษณ์ใด ๆ จึงต้องอาศัยรูปแบบ ลวดลาย และฝีมือในการระบุว่าใครเป็นผู้สร้างสรรค์ แต่ช่างจีนในสยามช่วงปี พ.ศ. 2393 – 2463 อย่าง “ถัน เยวี่ย เหอ” (譚粤和) เริ่มทำเครื่องหมายไว้ชัดเจน 
โดยได้รับพระบรมราชานุญาตในการถวายงานให้กับพระบรมมหาราชวังโดยเฉพาะ 
.
เครื่องถมทองจึงไม่ใช่แค่ของตกแต่ง หรือของโบราณอีกต่อไป แต่มันคือ “บันทึกประวัติศาสตร์ของช่างไทย” ที่รอให้คนรุ่นใหม่ได้ค้นพบ 
